17 nieuwe werelddoelen?

De 8 millenniumdoelen zijn in het jaar 2000 opgesteld door de VN en lopen eind dit jaar 2015 af.

Nieuwsbericht OneWorld:
De nieuwe werelddoelen (of: sustainable development goals) vervangen de millenniumdoelen die dit jaar aflopen. De nieuwe doelen zullen vanaf 2016 ingaan en moeten in 2030 gehaald zijn.

Waarom hebben we een nieuwe set doelen nodig?
De millenniumdoelen worden door velen gezien als de belangrijkste en meest succesvolle wereldwijde afspraken voor armoedebestrijding. Hoewel diverse doelen behaald zijn, leven er op dit moment nog steeds één miljard mensen van minder dan 1,25 dollar per dag en jaarlijks sterven er nog 300.000 vrouwen tijdens hun zwangerschap of door complicaties rondom de geboorte. Je kunt de voortgang per doel bekijken op de  millenniumdoelenpagina.

Er is ook veel kritiek. Zo zouden de doelen te beperkt zijn, omdat ze met name gericht zijn op sociale ontwikkeling (educatie, onderwijs, gezondheidszorg) en omdat er weinig aandacht is voor duurzame en economische ontwikkeling en vrede en veiligheid. Ook wordt er in de millenniumdoelen niet gerept over mensenrechten. Een ander punt van kritiek is dat de doelen falen in het aanpakken van de onderliggende oorzaken van armoede en ongelijkheid.

Hoewel de millenniumdoelen in theorie voor alle landen gelden, worden ze in werkelijkheid beschouwd als doelen voor arme landen, met financiering uit rijke landen. Een groot verschil met de nieuwe doelen is dat deze voor alle landen zullen gelden. Er wordt verwacht dat alle landen zullen werken aan het behalen van de doelen.

Wat zijn de zeventien voorgestelde doelen?

1.     Uitbannen van alle vormen van (extreme) armoede
2.     Einde aan honger, zorgen voor voedselzekerheid en duurzame landbouw
3.     Gezondheidszorg voor iedereen
4.     Inclusief, gelijkwaardig en kwalitatief onderwijs voor iedereen
5.     Gelijke rechten voor mannen en vrouwen en empowerment van vrouwen en meisjes
6.     Schoon water en sanitair voor iedereen
7.     Toegang tot betaalbare en duurzame energie voor iedereen
8.     Inclusieve, economische groei, werkgelegenheid en fatsoenlijk werk voor iedereen
9.     Infrastructuur voor duurzame industrialisatie
10.   Verminderen ongelijkheid binnen en tussen landen
11.   Maak steden veilig, veerkrachtig en duurzaam
12.   Duurzame consumptie en productie
13.   Klimaatverandering tegengaan
14.   Beschermen en duurzaam gebruik van de oceanen en zeeën
15.   Beschermen van ecosystemen, bossen en biodiversiteit
16.   Bevorderen van veiligheid, publieke diensten en recht voor iedereen
17.   Versterken van het mondiaal partnerschap om doelen te bereiken

De voorgestelde zeventien doelen bevatten 169 targets. Voorgestelde targets onder doel een zijn bijvoorbeeld het halveren van het aantal mensen dat in armoede leeft, en het uitbannen van extreme armoede (mensen die van minder dan 1,25 dollar per dag moeten leven).

Hoe zijn de doelen gekozen?
De nieuwe set doelen is, in tegenstelling tot de millenniumdoelen, niet alleen binnen de muren van de VN bedacht. Het formuleren van 'duurzame ontwikkelingsdoelen' was een uitkomst van Rio+20, de VN top over duurzame ontwikkeling die in juni 2012 plaatsvond. Een open werkgroep (bestaande uit vertegenwoordigers van zeventig landen) werd ingesteld door de VN om tot een voorstel voor deze nieuwe set doelen te komen.
De 193 lidstaten van de VN onderhandelden hierover in de eerste maanden van dit jaar. Sommige dingen zijn anders geformuleerd en er zijn wat komma's verschoven, maar het aantal doelen is hetzelfde gebleven.

Wereldleiders denken na over een mondiale agenda om armoede, ongelijkheid en klimaatverandering aan te pakken.

Hoe worden de doelen gefinancierd?
De doelen zullen 'geen miljarden, maar biljoenen' kosten, stelt de Wereldbank. Schattingen lopen uiteen van 2 biljoen tot 4,5 biljoen per jaar, of ongeveer 4 procent van het mondiale BNP. Rijke landen beloofden in juli, tijdens een grote financieringstop in Addis Abeba, opnieuw om 0,7 procent van hun bruto nationaal product aan ontwikkelingssamenwerking te besteden, maar slechts een handjevol landen houdt zich daaraan. Naast ontwikkelingssamenwerking spelen dus ook andere geldstromen een rol, zoals investeringen van bedrijven, fiscale hervormingen en het aanpakken van zaken zoals belastingontwijking. Maar hoe de doelen precies gefinancierd worden, moeten we nog zien. 

Wanneer zullen de nieuwe doelen ingaan?

De VN-top, van 25 t/m 27 september 2015, wordt bijgewoond door ruim 150 wereldleiders, waaronder presidenten als Obama, Poetin, Merkel, en de Paus. Nederland wordt vertegenwoordigd door koning Willem-Alexander en koningin Maxima, de drie premiers van de Carabische gebiedsdelen, premier Rutte en de ministers Koenders en Ploumen.

Na drie jaar van onderhandelingen is het zover. De zeventien werelddoelen zijn aangenomen en ondertekend door de 193 lidstaten van de Verenigde Naties, om een einde te maken aan extreme armoede, ongelijkheid en klimaatverandering. Deze doelen zijn vanaf januari 2016 van kracht en zullen in 2030 aflopen.

In de 70-jarige geschiedenis van de Verenigde Naties waren er nog nooit zoveel wereldleiders bijeengekomen als nu. En dat is te merken. Nog nooit waren er zoveel mensen op de been om New York veilig te maken, en de straten rondom het VN-hoofdkantoor zijn hermetisch afgesloten voor mensen zonder VN-pasje.

Na de muzikale optredens van Shakira en Angelique Kidjo, werden de 17 werelddoelen onder luid applaus aangenomen. De nieuwe werelddoelen worden beschouwd als blauwdruk voor de ontwikkeling van de wereld de komende vijftien jaar. 

Ban ki-Moon, Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties, zei dat de echte test van betrokkenheid voor de werelddoelen de uitvoering zal zijn. “We hebben actie nodig van iedereen, overal. Zeventien duurzame ontwikkelingsdoelen zijn onze gids”, zei hij tegen de afgevaardigden.

"Ze zijn een to-do lijst voor mensen en de planeet, en een blauwdruk voor succes. Om deze nieuwe wereldwijde doelstellingen te bereiken, hebben we op hoog niveau politieke betrokkenheid nodig. We zullen ook een nieuw mondiaal partnerschap nodig hebben”, aldus Ban ki-Moon.

De wereld is 17 werelddoelen rijker, maar we zijn er nog lang niet. Is er genoeg geld om de agenda te betalen en hoe staat het met dataverzameling, nationale agenda's, beleidscoherentie en concrete plannen om de doelen te realiseren?